Tarık Buğra’nın “Gençliğim Eyvah” adlı romanın


“Gençliğim Eyvah” ,yazarın Türkiye’de, gençliğin içine düşürüldüğü tuzakları ve siyasi oyunları bizlere çarpıcı bir biçimde yansıtmasıdır.Kitap ; gerçek hayatlarının farkına varamamış , içine düşürüldükleri oyunlar nedeniyle kendi kişiliklerinin bilincinde olmayan gençlere , bu kaostan kurtulmaları için bir ışık yakmaktadır.Yıllarca , bulundukları konum itibariyle gençliği sömürerek ve yok ederek kirli amaçlarını gerçekleştiren , tek amaçları da kendi çıkarları doğrultusunda bütün değerleri yıpratmak olan kişilerin , temiz insanların içindeki saf duyguları sömürüşleri , kitapta en çarpıcı yönleriyle işlenmiştir.


ESERİN İNCELENMESİ:


KONU:


1-)İhtiyar’ın tanıtılması ve politikaları:Birinci Dünya Savaş sıralarında yeni üniversite mezunu olan İhtiyar,bir şeyhin tek oğludur.O yaşa kadar iyi bir eğitim gören İhtiyar üniversite yıllarında kurallara aykırı davranışlardan kaçınmıştır.Daha o çağda bile birçok dil bilen , zeki ve çevresinde sevilen İhtiyar evliliğinden sonra , kendinin düzenlediği gizli işler çeviren biri olur.O , halkın değer verdiği her şeyi hiçe sayan , kendinin üstünde büyük değer veya kişi tanımayan bir kaos yaratıcısı haline gelmiştir.Kendisini kimsenin övmesine müsaade etmez.Kendinden üstün bir deha tanımaz.Yaşlılık yıllarına doğru , halktan ve kutsal değerlerden duyduğu tiksinti en üst dereceye ulaşmıştır.Vatanseverliğe lanet okur ve kendisini vatansever olarak niteleyenleri paylar.O’nu böyle hareket etmeye yönelten bir kompleksi , eksikliği yoktur.O’na göre kendisi bu işin yeni varisidir. Çevresinde O’nun bu saldırı ve yıkım girişimlerine neden giriştiğini merak edenler , ve hatta kendisine bunun sebebini soranlar olduysa da bir yanıt alamamışlar , hatta terslenmişlerdir.İhtiyar , 1930 lu yıllardan beri Büyük bir güç elde etmiş , her geçen gün daha da güçlenerek imparatorluğunun doruk noktasına ulaşmıştır.O’nun en büyük kini devlete karşıdır.Devlet denen yapının birkaç ucuz insandan oluştuğunu ileri sürer ve devleti kendi organlarıyla yıkmak için yıllarca çalışır.Bu kirli amaçlarını gerçekleştirmek için kullandığı en büyük koz ise gençliktir.


2-)Delikanlının tanıtılması ve İhtiyar ile Delikanlının ilk temasları : Delikanlının adı Raşit’tir.ailesinin en büyük oğludur.Babası Anadolulu bir memurdur.Liseyi il de bitirmiş ve daha sonra hem çalışıp hem de okumak ümidiyle İstanbul’a,üniversiteye girmiştir.Üniversite yıllarında bir çok işte çalışır.Raşit ; bilgili,çalışkan ve öğrenmeye hevesli bir gençtir.Hayatta büyük değer verdiği dehalar vardır , örneğin: Atatürk.İçinde hep bir madalya alma,karşı tarafla savama duygusu hakimdir.o hep savaşanların arasında elinde bayrak , savunduğu fikrin uğrunda her şeyi yapmayı düşleyen biri olmuştur.İhtiyara göre ise bu çok ucuz bir düşüncedir.O’na göre Ufak insanlar alanlarda dövüştürülür,büyük dehalar ise bu dövüşün oynatıcılarıdır.Delikanlı İhtiyarla ilk kez bir anfi de , derste karşılaşır.Delikanlı öğrenci , ihtiyar ise profesördür.İhtiyarın daha ilk konuşmalarında delikanlı bu adamda bir gariplik olduğunu anlamış ve bu yaşlı adamdan tedirgin olmuştur.Delikanlının tepkisine yol açan bu ilk derste , ihtiyar sınıfı hedef alan ve alaycı bir söz söyler , bunun üzerine delikanlı söz alarak karşılık verince ihtiyar delikanlıyı ve ondaki sırrı ilk kez görür.Bu günden sonra ihtiyar delikanlının izini üniversitedeki genç hizmetkarları aracılığıyla güdecek ve onun hakkında bilgi edinmeye başlayacaktır.


3-)Delikanlıya oynanan oyunlar ve teşkilata çekilişi:Delikanlı önceleri oldukça fakir olan yaşantısının yavaş yavaş değiştiğini , yeni işlere girerek iyi para kazanmaya başladığını fark eder.Girdiği işler ise ihtiyar’ın O’nu kendi örgütüne daha da yakınlaştırmak için oynadığı oyunlardır.İhtiyar delikanlıya ikramiyeler verdirmekte , O’nun hayatını değiştirmekte ve güzelleştirmektedir.Delikanlı ise kendisine oynanan bu oyunların henüz farkında değildir.O işini ve parasını kendinin kazandığını düşünmektedir. Henüz İhtiyar’ın politikasını ve kirli işlerini öğrenmemiştir.Artık sık sık İhtiyar’ın mekanı olan lokantada İhtiyar ve dostları ile yemekler yer, sohbetler eder.İhtiyar her konuşmasında delikanlıyı daha da etkilemektedir.İhtiyar’ın delikanlıya oynadığı en büyük oyun ise , Güliz adlı örgütüne mensup bayan ile delikanlının arasını yapması ve delikanlının ondan hoşlanarak kendisinden ve örgütünden kopamaz hale gelmesidir.


4-)Delikanlının uyanışı ve İhtiyarın gizli yüzü:Delikanlı zamanla girdiği işlerin elde ettiği paranın İhtiyarın oyunları olduğunu anlamıştır.Artık İhtiyarın kirli politikalarının da bilincindedir. Kendisine oynadığı Güliz oyununu ise hazmedememektedir. Güliz onun İhtiyardan kopmasını engellemektedir çünkü eğer İhtiyardan uzaklaşırsa ihtiyar ona gülizi bir daha göstermeyecektir.Güliz ise yavaş yavaş delikanlıdan hoşlanmaya ve ihtiyardan soğumaya başlar. Delikanlıyla birlikte o da İhtiyarın kirli yüzünü daha iyi görmüş ve delikanlıya olan büyük aşkı onu bu örgütten uzaklaşmaya itmiştir.Ancak böyle bir uzaklaşmanın ikisi için de ölüm olacağını bilmektedir.Bu nedenle İhtiyarın kendisine verdiği rolü oynuyormuş gibi yapmakta karar kılar ve delikanlıya düşüncelerini anlatır.Delikanlı bir süre Güliz’in gerçekten kendini sevip sevmediği konusunda şüpheye düşecek , bu aşkın da ihtiyarın bir oyunu olduğunu düşünecektir.İhtiyar ise iyiden iyiye delikanlıyı en önem verdiği insanlar listesine almıştı.O’n imparatorluğunun varisi olarak görüyordu.Akla gelmez ufak ve türlü oyunlarla Delikanlıyı her gün kendisine yakınlaştıran oyunlarına devam eden ihtiyar , oynadığı Güliz oyununun başarılı olduğunu ve delikanlının da gülize karşı duygular beslediğini fark etmiştir.Artık delikanlı ihtiyardan tiksinse de , Güliz nedeniyle bu örgütten kopamayacaktır.Güliz ise bir yolunu bulup ihtiyardan ve örgütünden kaçarak sadece Raşit le olmayı düşlemektedir.İhtiyara delikanlıyı gerçekten sevdiğini belli etmemeye çalışmaktadır.İhtiyar ise yavaş yavaş Güliz in delikanlıyı gerçekten sevip sevmediği konusunda şüphelenmeye başlar ve Güliz in bunu belli edebilecek bir hareketini arar.Güliz ise hiçbir açık vermez.İhtiyar ideolojilerini bir bir delikanlıya dayatmaktadır , hatta delikanlının önem verdiği dehalara hakaretler ederek O’nu kendi büyüklüğüne inandırmaya çalışmaktadır.Delikanlı zaman zaman İhtiyarın politikasına ters düşen düşüncelerini açıklamakta ve bu İhtiyar’da büyük öfke uyandırmaktadır.Bu arada İhtiyar , politika çevresi ve gençleri kullanarak kirli oyunlarını birer birer sergilemektedir.Raşit artık O’ndan tiksinti duymaktadır.


5-)Raşit’in isyanı ve İhtiyarın çöküşü:Artık Raşit İhtiyar’ın bu çirkin politikasında kendisine sunduğu varisliği reddetmektedir.O İhtiyardan sadece bir tek şey ister : Bir eylemde yer almak veya bir görevi yerine getirmek , kısacası ihtiyar’ın kullandığı binlerce maşadan biri olmak.Bunun nedeni yıllardır içinde büyüyen savaşmak duygusu ve madalya almak övülmek isteğidir.O her zaman bu insanlara hayran olmuş , yaptıkları cesurlukları örnek almıştır.İhtiyar ise O’nun bu isteği karşısında O’na çok kızar , varis olarak yanlış birini seçtiğini düşünmektedir , bir yandan da ona bu görevi vermeye razı olur.Delikanlı ise karmaşık duygular içindedir.Güliz le süren aşkları bir çıkmaza girmiştir ve o artık güliz uğruna daha fazla ihtiyarın politikalarını çekemez hale gelmiştir.Bir yandan da İhtiyar’ın yıllar boyunca harcadığı gençleri , politikacıları , yazarları , felsefecileri görmektedir.İhtiyar O’na bir elçilik bombalama işi verir , Güliz ise Delikanlı’yı bu görevden vazgeçirmeye çalışmaktadır.Delikanlı O’nu dinlemez fakat tam elçiliği bombalayacakken , İhtiyardan öcünü almaya karar verir.Elçilik yerine İhtiyar’ın eğlence mekanı olan gazinoyu bombalar.Buna son derece öfkelenen İhtiyar bir süreliğine istanbuldaki konağından uzaklaşarak İzmit tarafındaki bahçe evine yerleşir ve burada delikanlıyı bekler.O’nun buraya geleceğinden ve kendisini öldürmek isteyeceğinden emindir.O geldiğinde ise kendisi hazır olacaktır.Delikanlı her geçen saniye İhtiyarı ve yaptıklarını düşünmektedir.Anfilerden sökülen gençler ve kaybolan kocaman bir nesil.İhtiyar büyük bir kitleyi kirli oyunlarında harcamıştır.Bu sırada Güliz Delikanlıyla buluşarak İhtiyar’ı öldürme görevini kendisinin üstlenmesi gerektiğini , çünkü Delikanlı’nın İhtiyar’ın olduğu yere gider gitmez öldürüleceğini söyler.Delikanlı zor da olsa buna razı olur ve Güliz yola koyulur.Kendi gençliğini ve kadınlığını çalan , O’nu hep oyunlarını gerçekleştirmek için bir oyuncak gibi kullanan bu adama öfkesi , Raşit’e olan aşkına yaptıklarıyla daha da sertleşmiştir.Kız yola koyulur,İhtiyar’ı zehirleyecektir.İhtiyar’ın evine yaklaştığında Raşit’e telefon eder ve bu sırada azından İhtiyar’ın evinin yerini kaçırır.Delikanlı kendisine hakim olamayarak yola koyulur.Güliz ise amacına ulaşmıştır , İhtiyar kızın verdiği zehirli ıhlamuru içmiştir.Bu sırada Delikanlı eve gelir ve korumalar tarafından yakalanır.Korumaları alt eden delikanlı ihtiyarın odasına doğru yola koyulur.İhtiyar zehrin etkisiyle beraber kızın ihanetini anlar ve O’nu tam kalbinden vurur.Bu esnada içeriye giren delikanlı kızın cesedi ve can çekişen İhtiyarla karşılaşır.İhtiyar son bir hamleyle Delikanlıyı bacağından vurur ve ölür.Delikanlı oradan uzaklaşır ve İhtiyar’ın harcadığı nesli düşünerek ölümünden mutluluk duyar.



ÇEVRE:


Olaylar , İhtiyar’ın ölümü dışında İstanbul ve çevresinde geçmektedir.


ZAMAN:


Olaylar , İhtiyar’ın 1930 ve sonraki yıllarda politikalarını uygulamaya koymasıyla başlar ve 1980 li yıllara kadar uzanır.



TEZ:


1-)Kendi ideolojileri uğruna , gençliği sömüren kişiler vardır.


2-)Gençlik bu sömürücülere karşı uyanmalı ve karşı koymalıdır.


ANA DUYGU:Yaşam sevgisi ve gençliğin sömürülüşüne duyulan kin.

KİŞİLER:

İhtiyar:Gençleri sömüren ve devlet yapısını yıkmak , varolan tüm düzenleri değiştirmek , tüm insanları aşağılamak gibi amaçları olan ve bu yolda insanları harcayan yaşlı bir adam.

Delikanlı:Saf ve temiz duyguları olan , zeki , bilgili ve düşünen bir genç.

Güliz:İhtiyar’ın oyunlarına alet ettiği , güzel ve bilgili bir kız.

İhtiyar’ın hizmetkarları:İhtiyar’ın örgütüne kattığı ve içlerindeki savaşmak duygusundan yararlandığı gençler,politikacılar,gazeteciler , öğretmenler vs...

DİL VE ANLATIM:

Yazar , akıcı bir dille olayları bölmeden anlatmış.Bol sıfat ve tamlamaya yer vermiş.Kişilerin düşüncelerini aktarmada oldukça başarılıdır.

SONUÇ:

Yazar bu eserle , yıllardan beri Türkiye’de varolan anarşiyi göstermektedir.Roman büyük çoğunlukla yaşanmış olayları yansıtmakta fakat kitabın sonlarına doğru yazarın ideolojisini yaymak için yazdığı bir yapıt görünümü kazanmaktadır.Yazar anarşiyi ve bu harekete hizmet etmiş bütün çevreleri kötülemektedir.bu çevreleri ise kesin çizgilerle belirtmektedir.

Gençliğe verdiği mesajlar açısından ise yararlı bir eserdir.Bu tür ideoloji , din , kültür sömürücüleri günümüzde de yaşamlarını sürdürmektedirler. Bunlara karşı uyanık olması gereken gençlik , kendi değerlerini ve kendi ideolojilerini savunmalı , kimsenin fikrini yaymak için ölüme gitmemelidir.Kullanılmış bir nesil olmamak için direnmelidir.Gençlik yıllarında yaşanması gereken güzel duyguları yaşamalı ve hayatın en önemli evrelerinden olan bu yılları bu tür kirli amaçlara hizmet ederek harcamamalıdır.

Yorum Yaz
Arkadaşların Burada !
Arkadaşların Burada !